LexDigital

Ochrona wizerunku — zgody, szczegóły, rozpowszechnianie

Wizerunek jest naszym dobrem osobistym. Ochrona wizerunku skorelowana jest przede wszystkim z przepisami wynikającymi z ustawy Prawo autorskie i prawa pokrewne (art. 81 - rozpowszechnianie wizerunku osoby) oraz ustawy Kodeks cywilny (art. 23 i art.24 - podlegających ochronie dóbr osobistych). W pewnym określonym kontekście dopuszczalne jest rozpowszechnianie wizerunku osoby bez jej zgody.

Ochrona wizerunku — zgody, szczegóły, rozpowszechnianie

We wcześniejszym artykule omówiona została kwestia rozpowszechniania wizerunku. Zgodnie z art. 81. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie.

RODO, GDPR, data

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19.04.2000 r. (sygn. Akt I ACa 1455/99) zaznacza: „istnienia zgody uprawnionego ani jej zakresu nie domniemywa się. Pozwany ma obowiązek wykazać, że uzyskał zgodę uprawnionego na rozpowszechnianie jego wizerunku w oznaczonych warunkach".

Przyjrzyjmy się bardziej kwestii ochrony wizerunku, co mówią przepisy prawa autorskiego i prawach pokrewnych oraz jak wygląda rozpowszechnianie wizerunku osoby zatrudnionej.

A co z utrwalaniem wizerunku osoby?

Istotne jest to, że poza zakresem działania ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest kwestia utrwalania wizerunku.

smartphone, face, wizerunek

Kiedy zgoda nie jest potrzebna na rozpowszechnianie wizerunku?

Art. 81 ust.2 o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje dwie sytuacje, kiedy pozyskanie zgody na rozpowszechnianie wizerunku nie jest konieczne:.

Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:

1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych (na przykład podczas imprezy publicznej);

2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Kiedy jest potrzebna zgoda na wykorzystanie wizerunku? Sprawdź!

Co oznacza pojęcie „osoba powszechnie znana”? Kwestie z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30.12.2019 r. (sygnatura akt I ACa 165/19) głosi, że "Człowiek może się stać osobą powszechnie znaną poprzez swoją działalność społeczną, naukową, polityczną, literacką, a nawet swoje życie prywatne. Zwraca się również uwagę, że zbyt rygorystyczna interpretacja art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych może godzić w wolność prasy. Przepis ten ma służyć ochronie prywatności, a nie ochronie osoby publicznej przed powtórnym upublicznieniem jej wizerunku z przeszłości".

photo, picture, image

Z kolei wyrok Sądu Najwyższego z 20.7.2007 r. (sygnatura akt I CSK 134/07) ma zawarte takie słowa: "określenie "grono osób powszechnie znanych", obejmuje osoby, które wprost lub w sposób dorozumiany godzą się na podawanie do publicznej wiadomości wiedzy o swoim życiu. Nie są to jednak tylko aktorzy, piosenkarze lub politycy, lecz także osoby prowadzące inną działalność, na przykład gospodarczą lub społeczną.” Czyli osobą publiczną

W jaki sposób określić, że mamy do czynienia z wizerunkiem osoby powszechnie znanej? Pomocą może służyć internet i weryfikacja ilości stron na której dane (informacja) tej osoby się pojawiają.

Co oznacza „osoba powszechnie znana, której wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych.”?

Należy zwrócić uwagę, że aby zgoda nie była wymagana, musi nastąpić kumulatywnie spełnienie wszystkich przesłanek łącznie.

„Podobiznę utrwalono podczas czynności służbowych (użyte w regulacji wyrażenie „wizerunek wykonano” należy rozumieć jako ustalenie obrazu osoby fizycznej). Niemniej jednak funkcjonariusz nie jest osobą powszechnie znaną. Może on skutecznie zakazać publikacji wizerunku i nie musi tego dodatkowo uzasadniać z powołaniem się na swoją prywatność.”

Istotne jest również, że utrwalenie i rozpowszechnienie wizerunku musi się obywać w związku z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznych w szczególności politycznych. Nie dotyczy to więc utrwalania tego wizerunku w dowolnym momencie. Osoba powszechnie znana w sytuacjach, kiedy nie pełni funkcji publicznych, ma prawo do życie prywatnego i ochrony swojej prywatności, czyli ochrony wizerunku. Rozpowszechnianie wizerunku osoby publicznej ma na celu sprawowanie „społecznej kontroli” w obszarze realizowanych przez nią działań.

W celu zrozumienia znaczenia „funkcjonariusz publiczny” można sięgnąć do słowniczka wyrażeń ustawowych w Kodeksie karnym w art. 115 §  13. Przykładem funkcjonariusza publicznego może być:

- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;

- poseł, senator, radny;

- osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych;

Definicja ta jednak nie pokrywa w całości zagadnienia „pełnienia funkcji publicznej”. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygnatura akt II SAB/Go 193/19) katalog wynikający z art. 115 par 13 jest katalogiem otwartym.

fotograf, ochrona wizerunku, osoba powszechnie znana

Zauważa się ponadto, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Jedyny wyjątek to sytuacja, w której funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa.

Przykładem osoby, pełniącej funkcję publiczną, może być nauczyciel lub pani pracująca w dziekanacie. Nie oznacza to jednak, że można udostępniać wizerunek bez zgody takiej osoby. Tak jak wspomniano wcześniej, muszą zostać, spełnione łącznie wszystkie warunki wynikające z ustawy. Taka osoba musi być powszechnie znana. Nie oznacza to, że musi ona być znana na obszarze kraju, regionu czy miasta — wystarczy, że jest znana w danym środowisku. Oceniając czy osoba jest znana, należy wziąć pod uwagę kontekst – grupę odbiorców.

Nadal jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku możemy publikować wizerunek takiej osoby. Musimy spojrzeć jeszcze na art. 13. ust. 2 Prawa prasowego.

prawo prasowe, prawo autorskie, osoba publiczna

Nie wolno publikować w prasie wizerunku i innych danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również wizerunku i innych danych osobowych świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych, chyba że osoby te wyrażą na to zgodę.

Należy zwrócić uwagę, że ten zakaz obejmuje tylko publikowanie w prasie.

Co oznacza „osoba stanowiąca jedynie szczegół całości takiej, jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza”?

„Wizerunek osoby (lub ich większa liczba) nie jest centralnym, najważniejszym elementem zgromadzenia czy krajobrazu. Jest on zupełnie nieistotnym składnikiem ustalenia większej całości, zarazem takim, którego w wielu przypadkach często nie dałoby się wyeliminować.”

Określenie „nieistotny składnik” oznacza, że usunięcie wizerunku nie zmienia „kompozycji”

Rezygnacja z zamieszczenia wizerunku nie obniża wartości informacyjnej całości, nie zmniejsza kręgu osób nią zainteresowanych, nie czyni niezrozumiałą, mniej atrakcyjną itd. Jeśli to ostatnie ma miejsce, to rozpowszechnianie wizerunku może nastąpić. 

Zgromadzenia czy impreza musi mieć charakter publiczny, czyli taki na który ma wstęp publiczność. Mówimy w takim przypadku o marszach, koncertach, pokazach, biegach, manifestacjach.

Celem tej regulacji jest umożliwienie rozpowszechniania informacji o wydarzeniach politycznych, gospodarczych, kulturalnych, sportowych, a także o codzienności w rozmaitych obszarach ludzkiego działania. Ważnym powodem regulacji jest także dokumentowanie i sprawozdawczość.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19.12.2001 r. (I ACa 957/01) ma zaznaczone „nie osoba, lecz miejsce lub wydarzenie stanowi główny przedmiot treści przedstawionej.”

Powinniśmy w związku z tym pamiętać, że decydując się na udział w publicznym zgromadzeniu, nasz wizerunek może zostać utrwalony, a następnie rozpowszechniony bez naszej zgody, pod warunkiem, że stanowi on szczegół całości (Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 6.10.2014 r. sygn. akt I ACa 429/14)

W przypadku gdy nasz wizerunek stanowi centralny element kadru, wówczas już rozpowszechnienie wizerunku wymaga udzielenia zgody, przez osobę której wizerunek został utrwalony.

Rozpowszechnienie wizerunku pracownika oraz ochrona wizerunku osoby zatrudnionej

Zgodnie z art. 11(1)Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Wizerunek osoby to dobro osobiste człowieka. Pracodawca nie może swobodnie dysponować wizerunkiem pracownika. Do rozpowszechniania wizerunku pracodawca musi uzyskać zgodę pracownika. W przypadku jej braku pracodawca musi zaakceptować sprzeciw pracownika na rozpowszechnianie wizerunku.

Nie wolno mu postąpić inaczej, nawet w razie stwierdzenia, że odmowa jest nieracjonalna i sprzeczna z interesami firmy.

Grażyna Spytek⁠-⁠Bandurska w książce Ochrona danych osobowych pracowników w świetle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) wskazuje, że nie ma ograniczeń w rozpowszechnianiu wizerunków poszczególnych pracowników, jeśli znajdują się oni na zbiorowym zdjęciu, stanowiąc jeden z wielu elementów krajobrazu. Zatem chodzi o przypadki, gdy każdy z osobna jest tylko częścią zbiorowości, fragmentem składającym się na pewną całość (np. podczas obchodów firmy, wyjazdu integracyjnego, demonstracji, narady).

camera, forbidden, photography

Środki ochrony wizerunku osób fizycznych na podstawie przepisów prawa autorskiego

Prawo autorskie przewiduje takie środki ochrony wizerunku, w przypadku gdy rozpowszechnianie wizerunku było niezgodne z prawem, czyli zaszło naruszenie dóbr osobistych (art. 78 ust. 1):

  1. żądanie zaniechania działania — czyli w przypadku, kiedy rozpowszechnianie wizerunku osoby zaszło bez jej zgody na to, takowa osoba może żądać od osoby odpowiedzialnej zaniechania działania, czyli na przykład usunięcia zdjęcie;
  2. żądanie usunięcia skutków naruszenia — jeśli rozpowszechnianie wizerunku doprowadziło do szkód, osoba poszkodowana może żądać, aby osoba odpowiedzialna usunęła skutki swojego działania. Jeśli zdjęcie osoby zostało umieszczone w internecie, albo stało się dostępne niezamkniętemu kręgowi osób i zostało rozpowszechnione dalej, poszkodowany lub poszkodowana mogą żądać aby sprawca doprowadził do usunięcia zdjęć z innych stron, czy też publicznie przeprosił za swoje działania.

Jeżeli czyn tej osoby był winny, sąd może przyznać ofierze odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia lub zmusić sprawcę do zapłaty na wskazany cel społeczny. Wysokość zadośćuczynienia jest ustalana biorąc pod uwagę problemy zdrowia psychicznego spowodowane bezprawnym wykorzystaniem wizerunku danej osoby oraz wpływ tej sytuacji na jej bliskich.

Przepisy kodeksu cywilnego dają nam możliwość wnioskowania o przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej, ponieważ naruszenie prawa do wizerunku to naruszenie dóbr osobistych człowieka, sprawca więc może być pociągnięty do odpowiedzialności.

Ochrona wizerunku, jak i rozpowszechnianie wizerunku to kwestie, z którymi mamy do czynienia na co dzień. Przepisy o ochronie wizerunku i zastosowanie znajdziemy nie tylko na łamach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ale na stronach prawa prasowego czy innych częściach kodeksu cywilnego. Naruszenia prawa ochrony wizerunku zdarzają się niestety niezwykle często, więc naszym zadaniem jest nie tylko ochrona wizerunku własnego, ale i czujność na naruszenia prawa ze strony innych osób.

Polecane

Systemowe Zarządzanie bezpieczeństwem systemów sztucznej inteligencji

Systemowe Zarządzanie bezpieczeństwem systemów sztucznej inteligencji

Sztuczna inteligencja (AI) coraz częściej stanowi ważny czynnik wspierania procesów biznesowych organizacji. Jest wykorzystywana na masową skalę i nie jest już zarezerwowana jakiemuś szczególnemu sektorowi działalności. Opracowywane prognozy plasują AI jako jeden z głównych czynników, który ma napędzać gospodarki przyszłości.

Anonimizacja danych osobowych i anonimizacja dokumentów

Anonimizacja danych osobowych i anonimizacja dokumentów

Poza oczywistymi korzyściami wynikającymi z anonimizacji danych polegającymi na uzyskiwaniu zgodności z przepisami prawa, istnieje jeszcze wiele innych. Anonimizacja umożliwia organizacjom przetwarzanie informacji wrażliwych w sposób bezpieczny, minimalizując ryzyko naruszenia prywatności użytkowników czy ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Umożliwia korzystanie z informacji w celach badawczych i statystycznych bez naruszania prywatności jednostek.

Profilowanie - jak je legalnie i odpowiedzialnie stosować?

Profilowanie - jak je legalnie i odpowiedzialnie stosować?

Profilowanie to potężne narzędzie, które może pomóc firmom lepiej zrozumieć swoich klientów i dostosować swoje usługi do ich potrzeb. Jednak w dobie coraz większej troski o prywatność danych, legalne i odpowiedzialne profilowanie staje się niezwykle istotne. W naszym artykule przeanalizujemy, czym dokładnie jest profilowanie, jakie są jego korzyści, a przede wszystkim jak można je stosować w zgodzie z przepisami prawa i z poszanowaniem prywatności użytkowników.

Popularne

Chcesz skorzystać z naszej oferty?Nie czekaj!

Wspieramy przedsiębiorców

Skontaktuj się osobiście z doradcą LexDigital - odpowiemy na nurtujące Cię pytania, zaplanujemy spotkanie, przygotujemy spersonalizowaną ofertę dopasowaną do potrzeb Twojej organizacji.

Zapraszamy do kontaktu

Informujemy, że Państwa zgoda może zostać cofnięta w dowolnym momencie przez wysłanie wiadomości e-mail na adres naszego Inspektora Ochrony Danych iod@lexdigital.pl spod adresu, którego zgoda dotyczy.

Administratorem Państwa danych osobowych jest LexDigital Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (60-363), przy ul. Grodziska 8. Wszystkie pytania i wątpliwości prosimy kierować do naszego Inspektora Ochrony Danych na adres iod@lexdigital.pl

Państwa dane przetwarzane są w celu odpowiedzi na wiadomość wysłaną za pomocą formularza kontaktowego, podjęcia na Państwa wniosek określonych działań przed zawarciem umowy lub wysłania Państwu treści marketingowych. Przysługuje Państwu prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu i cofnięcia w każdym momencie udzielonej zgody bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Masz również prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajdziecie Państwo w naszej Polityce prywatności.

komputronik biofarm lpp apart wykop volkswagen tpay netguru novol pearson impel phyto-pharm veolia cuf-podatki talex gethero tesgas uep fibaro akademia-kozminskiego bilety24 bims cichy-zasada currency >
<img src= kir ministerstwo cyfryzacji pierre-fabre polomarket porr przelewy24 swiss-krono vox wielkopolska-izba-lekarska wsb wtk